La Usc di Ladins
 
"Plata dla Union Generela di Ladins dla Dolomites"
Italia – Südtirol – Urtijëi, St. Ulrich, Ortisei
P.IVA IT-00518150214
04 de setember 2010 I
Edizion Nr. 34/2010
Contegnù
Archirida
Al vegn chirì:
 

chirì maioura archirida
 
Temesc

Rubrica

Dancà y da na pert


Doi ciacole con Leandro Santin, diretor de stazion dl compresòr dai schi de Chël Vësco.

Porsones

Robert Palfrader Le "Kaiser" austriach cun raîsc d’Al Plan respogn ales domandes de nosc foliet.


Le "Kaiser" austriach cun raîsc d’Al Plan respogn ales domandes de nosc foliet.

Mujiga

Grand Prix


Belsy y Florian Fesl à venciù l Grand Prix dla mujiga da mont. Chëst iede per i Paejes Tudësc.

Dlijia

Tl nojel dla fede


A La Ila y San Martin vëgnel metü da jì dui cursc de aprofondimënt dla fede. Intervista cun Lois Kastlunger, presidënt de cöra a La Ila.
vos seis chilò:    Home  >   Atualité
revers Atualité
 
“Cortina volova bele gnì pro Südtirol, canche Südtirol ova la meseria!”
 
Paroles dla presidenta dl’Union Generela di Ladins dla Dolomites Elsa Zardini tla enconteda con la Lista Ladins y i doi consiadours provinziai y regionai de Bulsan dla Lega Nord y de Union für Südtirol
 
 
 
“Cortina volova bele gnì pro Südtirol, canche Südtirol ova la meseria!”
  “Cortina volova bele gnì pro Südtirol, canche Südt... 
Ladinité - Ti programs dl diretif dl’Union Generela di Ladins dla Dolomites él de s’enduné con duc i esponenc politics a livel local y ence regional y statal. N vare de chest vers él gnu fat en sabeda ai 30 de jené 2010 a Al Plan de Mareo, canche al é ruvé te salf de comun na delegazion di partis Ladins, Lega Nord y Union für Südtirol per scoté su l’Union Generela di Ladins dla Dolomites tla delegazion dla presidenta Elsa Zardini, dl vizepresident Marco Pizzinini y dl professour dl’université Paul Videsott.Al zenter dl’enconteda é steda dantaldut l’informazion ai politics che é prejenc tl consei provinzial y regional Elena Artioli (Lega Nord) y Andreas Pöder (Union für Südtirol) sun la cuestion dl referendum per l’anejion a la Region Trentin-Südtirol di trei comuns storics ladins d’Anpezo, Fodom y Col. I partis politics che arà da dì la sia y lité per tò su i comuns ladins tla region de Trent Bulsan dessa ester informés adeguatamenter sun la cuestion. Elsa Zardini a Elena Artioli y Andreas Pöder: “L referendum de Souramont à manifesté clermenter la volonté dla jent de jì pro Südtirol, y nos volovon gnì pro Südtirol bele ai temps che Südtirol ne fova nia tant rich. Chi che dij che Cortina vuel demé mudé region y provinzia per cuestions de scioldi, vuel demé cherié confrontazion y fe populism!” Marco Pizzinini à volù recordé la storia, l liam de Souramont con i autri ladins.

L daz sun i joufs despartesc, i joufs messessa lié

Sun meisa él ence gnu metù la cuestion dl daz sun i joufs anunzieda dal assessour ladin Florian Mussner per cie che reverda la pert de Südtirol (joufs de Frera y Sela). Elsa Zardini: “N daz despartissa ciamò deplù i ladins, al foss n confin emplù!”Elena Artioli à raté che i ladins dessa ence ciaslé de se mueve olache al é la poscibelté, ence tres na azion de racoiuda de sotescrizions contra l daz y ence per cie che reverda l’adoranza dl Ladin Dolomitan. Artioli: “La politica ne po nia jì soura la volonté dla jent fora!”Andreas Pöder à dit che ence i pitli partis tl consei provinzial sciche l sie y la Lega Nord à la poscibelté de mueve valch a livel politich, ence te na forma ostrutiva deda da la lege. Cie che el i aoda ai ladins é na zircoscrizion litala ladina, la soula te Südtirol, per che i ladins de Gherdeina y dla Val Badia posse se mete plu indipendentementer dai gragn partis provinziai si raprejentanc - sciche al suzed te Fascia. N auter pont nunzié tla discuscion é stedes la creazion de na comunité de val ladina te Südtirol (Gherdeina y Badia) y l’adoranza de dizions ladines al intern dla UNESCO. Albert Pizzinini di Ladins à auzé fora l debujegn de plu ores de ladin te scola y la toponomastica ladina. Albert Pizzinini: “I comuns ladins tl Beluneis n’à ciamò degun ladin al ordin dl di te scola y nos te Südtirol n’òn massa puech per n insegnament efizient!”

Scioldi de Südtirol per i raions de confin

Elena Artioli à trat ca la cuestion di scioldi che Südtirol à perdù tl program statal per l 2010, scioldi che l govern a Roma met a disposizion di raions a confin de provinzies - ence tl Beluneis. Artioli: “Chisc scioldi po bele sen gnì planifichés, fajeves inant!” Sun meisa ence la cuestion dla puecia efizienza dla Lia di Comuns Ladins che messessa aldò dla lege 482 mené inant programs concrec per l svilup dla comunité ladina, dl lingaz y dla cultura. L’Union Generela se damana n maiour laour, dantaldut tl concret: insegnament dl ladin te scola y ti ofizi publics, per che l ladin posse souravive, y nia congresc sun economia y viabelté che n’à porté enfin sen a nia! “Sce al ne vegn fat nia ti proscims 20 agn, spo sonse nos ladins te Ampez destodés - chest é l arat dla presidenta dla Generela Elsa Zardini. Per che i ladins de Souramont ne perde nia la ferata vuel ester la consciderazion de chisc comuns da pert dla Region Trentin-Südtirol y ence dla Euregio Tirol. I trei comuns de Souramont auda pro Tirol y nia pro la region europeana “Alpe Adria” che podessa gnì cherieda ti proscims agn. L sostegn messa gnì da vigni vers, per che i ladins posse jì inant, y sce ai po jì inant - spo plu unis y nia spedicés sciche ai é dai agn dl fascism encà.
(iaco rigo)